Culture

Eurowizyjne szaleństwo / Melodifestivalens feber

Nie darowałabym sobie gdybym nie popełniła na blogu posta o dzisiejszym szwedzkim świecie. Dzień finału Melodifestivalen uchodzi niemalże do rangi święta narodowego w Szwecji.  A jak się człowiek wychował w Polsce to słyszał nie raz, że dzień świąteczny należy święcić. Więc razem z milionami Szwedów i ja dzisiaj zasiadam przed telewizorem by uczestniczyć w tym wielkim wydarzeniu. Albo przynajmniej włączę ten festiwal szlagierów w tle. Mam dzisiaj gości i chociaż hipotetycznie moglabym zalożyć, że skoro w odwiedziny przybywają Szwedzi to na pewno będą chcieli oglądać Mello, to nie można zapomnieć że zawsze istnieja wyjatki od głównej reguły.

Wiecie, dzisiaj sobie właśnie uświadomiłam, ze w tym roku mija jedenaście lat odkąd obejrzałam finał Melodifestivalen po raz pierwszy. Miałam wtedy 16 lat i byłam totalnie zakochana w szwedzkiej muzyce pop.
Tak sie zdarzylo ze w finale 2010 z piosenka nr 6  wystepowal piosenkarz, którego no cóż, przyznam Wam się szczerze, skrycie kochałam. Chociaż nie wiem czy określenie skrycie jest tak do końca trafne. Prawda jest taka, że wszyscy wiedzieli o tym moim crushu.

Historia ta rozpoczęła się w 2008 roku, kiedy przypadkowo odkryłam go na youtubie. A jako, że byłam nastolatką o gorącym sercu, od razu zapałałam wielkim uczuciem. Gadania o nim nie było końca, a nawet razem z Kasią, którą zresztą poznałam na oficjalnej stronie tego artysty, pisałyśmy o nim bloga. Prowadziłyśmy też fanclub i wysyłałyśmy mejle do polskich radiostacji żeby tak któregoś dnia się obudzić i usłyszeć tego naszego Olę w polskim radiu.

I wiecie co, marzenia się spełniają. Te nasze nastoletnie marzenia totalnie się spełniły, bo Olka, tak go zdrobniale nazywałyśmy, zaczęli puszczać w Radiu Zet, a potem Rmf Fm. Głosowałyśmy wtedy jak szalone, żeby pomóc zdobyć jego piosenkom najwyższe miejsca na listach przebojów. A Szwedzkie fanki pomagały! Nie lada wyzwaniem było wyjaśnić co i jak i gdzie w te polskie słowa kliknąć, żeby zagłosować, ale jakoś się udawało.
To wszystko dawne dzieje, blog już dawno zniknął z internetu, ale wtedy był platformą zrzeszającą wszystkich fanów Oli w Polsce.

Nigdy później i nigdy wczesniej nie bylam niczyja fanką na takim poziomie jak wtedy. To zauroczenie Olą sprawiło, że zakochałam się w Szwecji. Lata bycia w jego fanclubie daly mi mnostwo wspanialych znajomosci! Wiele z nich przetrwało próbę czasu i chociaż Ola ruszył nową scieżką kariery, a moje gusta muzyczne tez nieco wydoroślały i przez to sie zmieniły to i tak mam do tego czasu ogromny sentyment.

Niedawno Dagens Nyheter opublikowalo artykuł mówiący o badaniach, wskazujących na to, że ta muzyka której słuchalo się w wieku 14 lat wpływa na nas najbardziej i najsilniej zapisuje sie w pamieci. No to widzicie, dostałam naukowy dowód na to, że gdyby nie Ola to by mnie tu w Szwecji nie było. Występ Oli w Melodifestivalen dał początek mojej totalnej fascynacji Melodifestivalen I Eurowizją. W latach nastoletnich fascynacja ta przejawiała sie regularnym kibicowaniem Szwecji i siedzeniem przed telewizorem z wymalowaną na twarzy szwedzka flagą, jednocześnie czatując z innymi fankami szwedzkiej muzyki pop na gadugadu i msnie.

Na studiach postanowiłam bardziej naukowo zająć się tą kwestią i wybrałam Eurowizję na temat mojej pracy licencjackiej. Badałam w jaki sposób Eurowizja wpływa na tożsamość Szwedów.
Żeby zdobyć materiały przygotowałam ankietę po szwedzku i spędziłam jedno słoneczne popołudnie w Karlskronie zagadując Szwedów i rozmawiając z nimi o Eurowizji.
I wiecie co, z mojego doświadczenia wynika, że Szwedzi uwielbiają rozmawiać o Eurowizji i o Melodifestivalen. Duma narodowa ich rozpiera! Nie wszystkich, bo oczywiście są też i tacy co się wstydzą przyznać, że Eurowizję lubią i oglądają. I wtedy mówią, że oni to tam nieszczególnie lubią, ale no oglądają, bo znajomi oglądają. A wiecie jak sprawdzić czy Szwed ma w sobie Eurowizyjnego bakcyla? Puśćcie mu Carolę.
Jeśli zanuci, zatańczy, albo chociaż potupie nóżką w rytm Fångad av en stormvind to na pewno szlagier mu w duszy gra.

Jag hade inte förlåtit mig själv om jag inte hade skrivit ett inlägg om den svenska ”högtid” som man firar i Sverige idag. Melodifestivalens final är på många sätt lik andra svenska högtider. Svenska nationella färger uppmärksammas och familjer och vänner samlas för att fira tillsammans. Jag ska också delta i firandet ikväll, eller åtminstone ha Melodifestivalen på i bakgrunden. Jag har nämligen gäster på besök och är inte hundra procent säker om de är lika förtjusta i Melodifestivalen som jag. Hypotetiskt skulle jag kunna anta att de gärna kommer titta, men vi får se hur situationen utvecklas under kvällen. Alla behöver väl inte tycka om Mello lika mycket.

Idag kom jag underfund med att det har gått 11 år sedan jag såg Melodifestivalens final för första gången. Jag var sexton då och helt kär i svensk popmusik. Men största anledningen till att jag tittade på finalen 2010 var att min hemliga crush var med. Hemlig…. vet inte riktigt om det ordet är helt korrekt i detta sammanhang. Den crushen var i själva verket inte så hemlig. Alla visste att jag har varit Olas beundrare.

Allt började år 2008 när jag hittade ett av hans uppträdanden på youtube. Jag var 14 år, en tonåring tjej med varmt hjärta som hade lätt att utveckla stora känslor för fina företeelser som fångat hennes intressen. Jag pratade om Ola hela tiden, i skolan, ute på gården när jag lekte med mina tjejkompisar. Och tillsammans med Kasia, som jag lärde känna på Olas officiella webbsida, skrev vi en blogg om honom. Vi skapade även en polsk fanklubb, en plattform där alla polska fans kunde mötas online och diskutera senaste rykten och skvaller från den svenska kändisvärlden. Vi försökte dessutom sprida Olas musik i Polen. En gång bestämde vi oss att skicka mejl till polska radiostationer för att uppfylla drömmen om att höra Olas låtar i polsk radio.

Och vet ni vad? Drömmen blev till verkligheten. Sedan gällde det bara att rösta på hans låtar på polska musiklistor. Svenska tjejer som var med i den officiella fanklubben hjälpte till. Jag minns att vi försökte förklara hur man gjorde, det var inte så lätt för radiostationernas webbsidor var ju helt på polska. De lyckades dock väldigt bra med att hitta rätt knapp och rösta. Tillsammans fick vi Olas låtar att hamna på första plats på olika poplistor i Polen. Allt det här tillhör numera det förflutna, men minnen sitter fortfarande djupt och värmer i hjärtat.

Jag hade aldrig tidigare och aldrig senare varit någons beundrare på detta sätt. Den erfarenheten fick mig att utveckla varma känslor för Sverige och viljan att följa min väg med Sverige i huvudfokus. Tack vare Olas fanklubb fick jag underbara vänner. En del vänskaperna har stått sig genom alla dessa år. Även om Ola har valt en ny karriärväg och min musiksmak har förändrats känner jag alltid ett slags positiv nostalgi när jag tittar tillbaka.  

Dagens Nyheter har nyligen publicerat en artikel om en forskning som visar att musiken man lyssnade på som 14-åring påverkar oss som mest och sätter djupaste spåren i minnet . Således fick jag en förklaring till varför jag är här i Sverige. Hade det inte varit Ola, hade jag kanske aldrig utvecklat detta intresse. Olas uppträdande i Melodifestivalen gav även upphov till mitt Melodifestivalen/Esc – intresse. Som tonåring brukade jag engagera mig i ämne genom att måla svenska flaggan på kinden och titta på festivalen och heja på Sverige hemifrån, samtidigt som jag chattade på Gadu Gadu och MSN messenger med andra fans. Men när jag började studera Scandinavian Studies kunde jag ta tag i ämnet på allvar och valde Melodifestivalen som temat för min C-uppsats.

Syftet med uppsatsen var att undersöka förhållandet mellan festivalen och den svenska identiteten. Metoden var en enkätundersökning. För att samla material åkte jag till Karlskrona och tillbringade en solig eftermiddag på att snacka med folk om Melodifestivalen och Eurovision. Det visade sig att jag valde ett ämne som många tyckte om och var villiga att prata om. Jag hade inga problem att få svar på mitt frågeformulär. Det verkar som att svenskar tycker om att prata om ESC och även de som inte tycker om den vet vad festivalen handlar om. Jag har även en teori om hur man kan kolla om man har att göra med ett Mellofan. Spela Carolas låt när du är i samma rum med den personen. Börjar hen sjunga, dansa, nynna eller åtminstone stampa foten i takt till musiken då är det tecknet på att schlager spelar i hens hjärta.

Carola wygrała Eurowizję w 1991r. Szwedzi wygrali aż SZEŚĆ razy. Jako że jestem fanką festiwalu szlagierów (Schlagerfestivalen – taka oficjalna nazwa na Melodifestivalen funkcjonowała w Szwecji do 1967r.) to potrafię daty wszystkich zwycięstw wyrecytować z pamięci. (Czy to już przesada?)

1974 – Abba z piosenką Waterloo, 1984 – cudowni bracia Herreys tańczący w złotych butach w rytm Diggilo Diggile. 1991– wspomniana wyżej Carola. 2004 Charlotte Perreli, która w tym roku również bierze udział i wszystko wskazuje na to, że dalej ma się świetnie, bo na scenie, wciąż niezmiennie, towarzyszy jej ten sam power.
2012 Loreen z utworem Euphoria. A w 2015 Måns Zelmerlöw z utworem Heroes.
Swoją drogą do finału Melodifestivalen trafiła w tym roku dziewczyna, która dwa lata temu nagrała w duecie z Månsem utwór Walk with me.
Dotter, bo tak nazywa się artystka, wystąpi dziś wieczorem z utworem ”Little Tot”. Tekst piosenki kierowany jest do przyszłego pokolenia:

Little tot, when you grow up
Sort out what’s right
You don’t wanna be like us

Carola vann Eurovision Song Contest år 1991. Sverige har vunnit SEX gånger och eftersom jag är ett fan av Schlagerfestivalen kan jag alla dessa datum utantill. (Är jag så galen på riktigt?).

1974 vinner Abba med låten Waterloo. Här behöver man inte säga mer. Alla vet ju vilka Abba är och alla kan deras låtar. 1984 tar charmiga bröderna Herreys segern. De dansar på scenen i sina gyllene skor och får alla att bli glada. 1991 ovannämnt Carola. 2004 Charlotte Perreli, som är med i finalen även i år! Allt tyder på att hennes schlagerhjärta slår i samma glada takt och sprider lika mycket energi nu som för 17 år sedan. 2012 vann Loreen med låten Euphoria och 2015 Måns Zelmerlöw med låten Heroes. I årets final finns ett bidrag som enligt mig låter i samma anda som Måns bidrag för 6 år sedan och därmed har kanske chansen att vinna? Jag tänker på artisten Dotter och hennes låt Little Tot. En rytmisk historia med dolt budskap till framtida generationen.

Little tot, when you grow up
Sort out what’s right
You don’t wanna be like us

Utwór rytmiczny i w dodatku z głębszym przesłaniem, aktualnym w obecnych czasach. Eurowizja lubi takie klimaty. Jak myślicie ma szanse wygrać?

Kiedy Szwecja w maju 2016 roku organizowała Eurowizję u siebie, ja akurat byłam w Warszawie na konferencji Närmare Norden, by w ramach panelu literatura i kultura opowiedzieć o moich badaniach. Wnioski do jakich doszłam w mojej pracy licencjackiej to: Melodifestivalen wzmacnia w Szwedach poczucie przynależności, wzmacnia tożsamość, jak również jest uznawany za tradycję (86% ankietowanych przyznało, że zgadza się z tym stwierdzeniem). Daje okazję do gromadzenia się przed telewizorami w towarzystwie bliskich i wspólnego świętowania. Świetuję się nie tylko z najbliższymi, ale z całym narodem, który w tym dniu kieruje całą uwagę na to wydarzenie muzyczne.

A czy Wy dzisiaj też będziecie świętować?

Eurovision Song Contest gillar sådana bidrag. Men vi får se vad som kommer hända ikväll.

När Sverige anordnade Eurovision i maj 2016 var jag i Warszawa för att delta i en konferens och berätta om min forskning kring Eurovision. I mitt uppsatsarbete har jag kommit fram till att ESC och Melodifestivalen väcker känslan av samhörighet och gemenskap och är inte bara en underhållning utan också en tradition i Sverige.
86% av de som deltog i undersökning svarade att de i hög grad instämmer med påståendet: ”Att titta på ESC och/eller Melodifestivalen har blivit en tradition i Sverige” och 82% av de tillfrågade känner sig stolta över Sverige när landet vinner festivalen.

Hur känner ni kring Melodifestivalen och ESC?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *